Introduction
संयुक्त राष्ट्र संघीय वातावरण कार्यक्रम (UNEP) विश्वव्यापी रूपमा वातावरण संरक्षण, नीति निर्माण र दिगो विकासका वातावरणीय आयामहरू कार्यान्वयन गर्ने संयुक्त राष्ट्र संघको प्रमुख निकाय हो। यो महासभा अन्तर्गतको एक विशेष कार्यक्रमको रूपमा सञ्चालित छ।
Main Content
- पूर्ण रूप र स्थापना: United Nations Environment Programme (UNEP) को स्थापना सन् १९७२ मा संयुक्त राष्ट्र संघको महासभाको प्रस्ताव २९९७ (XXVII) मार्फत भएको हो।
- स्थापनाको पृष्ठभूमि: सन् १९७२ मा स्वीडेनको स्टकहोममा सम्पन्न 'मानव वातावरण सम्बन्धी संयुक्त राष्ट्र संघीय सम्मेलन' (Stockholm Conference) को परिणाम स्वरूप यसको स्थापना भएको हो।
- मुख्यालय र सदस्यता: यसको मुख्यालय नैरोबी, केन्यामा रहेको छ, जुन विकासोन्मुख देशमा रहेको एकमात्र संयुक्त राष्ट्र संघीय मुख्यालय हो। यसका १९३ सदस्य राष्ट्रहरू रहेका छन्।
- नेतृत्व र परिचालक निकाय: यसको परिचालक निकाय संयुक्त राष्ट्र संघीय वातावरण सभा (UNEA) हो र वर्तमान कार्यकारी निर्देशक इङ्गर एन्डरसन (Inger Andersen) हुनुहुन्छ।
- मुख्य उद्देश्य: विश्वव्यापी रूपमा वातावरणीय एजेन्डाहरू तय गर्ने, दिगो विकासका वातावरणीय आयामहरू कार्यान्वयन गर्ने, र वातावरण संरक्षणका लागि नेतृत्व प्रदान गर्ने।
- विश्व वातावरण दिवस: सन् १९७२ को जुन ५ मा UNEP को स्थापना भएको सम्झनामा हरेक वर्ष जुन ५ मा विश्व वातावरण दिवस मनाइन्छ (जुन सन् १९७४ देखि औपचारिक रूपमा मनाउन थालिएको हो)।
- IPCC को स्थापना: सन् १९८८ मा UNEP र विश्व मौसम विज्ञान सङ्गठन (WMO) मिलेर जलवायु परिवर्तन सम्बन्धी अन्तर-सरकारी प्यानल (IPCC) को स्थापना गरेका हुन्।
Key Takeaways
- UNEP को स्थापना सन् १९७२ को महासभाको प्रस्ताव २९९७ (XXVII) मार्फत स्टकहोम सम्मेलनको नतिजाको रूपमा भएको हो।
- नैरोबी, केन्या विकासोन्मुख राष्ट्रमा अवस्थित एकमात्र संयुक्त राष्ट्र संघीय मुख्यालय हो।
- विश्व वातावरण दिवस सन् १९७४ देखि हरेक वर्ष जुन ५ मा मनाइन्छ।
- UNEP र WMO ले संयुक्त रूपमा सन् १९८८ मा IPCC को स्थापना गरेका हुन्।
What to Avoid
- UNEP को मुख्यालय न्युयोर्क वा जेनेभामा छ भन्ने भ्रम नराख्नुहोस्; यो नैरोबी, केन्यामा छ।
- विश्व वातावरण दिवस सन् १९७२ देखि नै मनाउन थालिएको भनी नजोगिनुहोस्; यो औपचारिक रूपमा सन् १९७४ देखि मनाउन थालिएको हो।
- IPCC केवल UNEP ले मात्र स्थापना गरेको भनी नझुक्किनुहोस्; यो UNEP र WMO को संयुक्त प्रयासमा बनेको हो।
FAQ
Q1: UNEP को मुख्यालय कहाँ अवस्थित छ? यसको मुख्यालय नैरोबी, केन्यामा अवस्थित छ।
Q2: UNEP को वर्तमान कार्यकारी प्रमुख को हुनुहुन्छ? यसको वर्तमान कार्यकारी प्रमुख इङ्गर एन्डरसन (Inger Andersen) हुनुहुन्छ।
Q3: विश्व वातावरण दिवस औपचारिक रूपमा कहिलेदेखि मनाउन थालिएको हो? विश्व वातावरण दिवस औपचारिक रूपमा सन् १९७४ देखि मनाउन थालिएको हो।
Q4: IPCC को स्थापना कुन-कुन संस्था मिलेर कहिले गरेका हुन्? सन् १९८८ मा UNEP र विश्व मौसम विज्ञान सङ्गठन (WMO) मिलेर IPCC को स्थापना गरेका हुन्।
तपाईंको लोकसेवा तयारीलाई अझ सहज र प्रभावकारी बनाउन आजै हाम्रो मोबाइल एप डाउनलोड गर्नुहोस्: https://play.google.com/store/apps/details?id=com.divas_regmi.loksewaapp