Introduction
विज्ञान र प्रविधिको क्षेत्रमा भएका प्रमुख आविष्कारहरूले मानव जीवनमा ठूलो परिवर्तन ल्याएका छन्। लोकसेवा परीक्षाको दृष्टिकोणबाट यी आविष्कारहरू, तिनका आविष्कारकहरू र आविष्कार भएको समय महत्त्वपूर्ण मानिन्छन्।
Main Content
| आविष्कार | आविष्कारक | वर्ष (करिब) |
|---|---|---|
| टेलिस्कोप (Refracting) | हान्स लिपरसे (Hans Lippershey) | १६०८ |
| ब्यारोमिटर | इभान्जेलिस्टा टोरिसेली | १६४३ |
| पेन्डुलम घडी | क्रिस्टियन ह्युजेन्स | १६५६ |
| रिफ्लेक्टिङ टेलिस्कोप | आइज्याक न्युटन | १६६८ |
| स्टीम इन्जिन (पिस्टन) | थोमस न्यूकोमेन | १७१२ |
| लाइटनिङ रड | बेन्जामिन फ्र्याङ्कलिन | १७५२ |
| स्टीम इन्जिन (सुधारिएको) | जेम्स वाट | १७६९ |
| कटन जिन | एली ह्विटनी | १७९४ |
| बिफरको खोप | एडवर्ड जेनर | १७९६ |
| इलेक्ट्रिक ब्याट्री | एलेस्यान्ड्रो भोल्टा | १८०० |
| स्टीम लोकोमोटिभ | रिचर्ड ट्रेभिथिक / जर्ज स्टेफेन्सन | १८०४/१८१४ |
| स्टीमबोट | रोबर्ट फुल्टन | १८०७ |
| स्टेथोस्कोप | रेने लाहेनेक | १८१६ |
| साइकल | ब्यारोन कार्ल भोन ड्रैस | १८१७ |
| इलेक्ट्रिक मोटर | माइकल फाराडे | १८२१ |
| इलेक्ट्रोम्याग्नेट | विलियम स्टर्जन | १८२४ |
| फोटोग्राफी (स्थायी) | जोसेफ निसेफोर निप्स / लुइस डागुएरे | १८२६/१८३९ |
| इलेक्ट्रिक टेलिग्राफ | स्यामुएल मोर्स | १८३७ |
| कम्प्युटर (एनालिटिकल इन्जिन) | चार्ल्स ब्याबेज | १८३७ |
| एनेस्थेसिया (इथर) | विलियम टी.जी. मोर्टन | १८४६ |
| सिलाई मेसिन | एलियास होवे | १८४६ |
| रेफ्रिजरेटर (व्यावहारिक) | जेम्स ह्यारिसन | १८५४ |
| एन्टिसेप्टिक्स | जोसेफ लिस्टर | १८६७ |
| डायनामाइट | अल्फ्रेड नोबेल | १८६७ |
| टाइपराइटर | क्रिस्टोफर लाथम शोल्स | १८६८ |
| आन्तरिक दहन इन्जिन | निकोलस ओट्टो | १८७६ |
| टेलिफोन | अलेक्जेन्डर ग्राहम बेल | १८७६ |
| फोनोग्राफ | थोमस एडिसन | १८७७ |
| लाइट बल्ब | थोमस एडिसन / जोसेफ स्वान | १८७९ |
| मोटर कार (पेट्रोल) | कार्ल बेन्ज | १८८५ |
| एसी पावर सिस्टम | निकोला टेस्ला | १८८८ |
| न्युमेटिक टायर | जोन बोयड डनलप | १८८८ |
| डिजेल इन्जिन | रुडोल्फ डिजेल | १८९२ |
| एक्स-रे | विल्हेम कोनराड रोन्टजेन | १८९५ |
| रेडियो | गुग्लिएल्मो मार्कोनी | १८९५ |
| एस्पिरिन | फेलिक्स होफम्यान | १८९९ |
| एयर कन्डिसनिङ | विलिस क्यारियर | १९०२ |
| हवाइजहाज | राइट ब्रदर्स | १९०३ |
| इन्सुलिन (निकासी) | ब्यान्टिङ, बेस्ट र म्याक्लियोड | १९२२ |
| लिक्विड-फ्युल रकेट | रोबर्ट गोडार्ड | १९२६ |
| टेलिभिजन | फिलो फार्न्सवर्थ / जे.एल. बेयर्ड | १९२७ |
| पेनिसिलिन | अलेक्जेन्डर फ्लेमिङ | १९२८ |
| जेट इन्जिन | फ्रान्क ह्विटल / हान्स भोन ओहेन | १९३७/१९३९ |
| कम्प्युटर (प्रोग्रामेबल) | कोनराड जुस (Z3) | १९४१ |
| आणविक रिएक्टर | एनरिको फर्मी | १९४२ |
| ट्रान्जिस्टर | बार्डिन, ब्राटेन र शकले | १९४७ |
| अप्टिकल फाइबर | नरिन्दर सिंह कपानी | १९५२ |
| डीएनए संरचना | वाटसन, क्रिक र फ्र्याङ्कलिन | १९५३ |
| मोबाइल फोन | मार्टिन कुपर (मोटोरोला) | १९७३ |
| वर्ल्ड वाइड वेब (इन्टरनेट) | टिम बर्नर्स-ली | १९८९ |
Key Takeaways
- टेलिस्कोपको आविष्कार १६०८ मा हान्स लिपरसेले गरेका थिए।
- पेनिसिलिनको आविष्कार १९२८ मा अलेक्जेन्डर फ्लेमिङले गरेका थिए।
- मोबाइल फोनको आविष्कार १९७३ मा मार्टिन कुपरले गरेका थिए।
- वर्ल्ड वाइड वेब (WWW) को आविष्कार १९८९ मा टिम बर्नर्स-लीले गरेका थिए।
What to Avoid
- स्टीम इन्जिनको आविष्कारक जेम्स वाट मात्र हुन् भन्नु गलत हो; थोमस न्यूकोमेनले १७१२ मा पिस्टन इन्जिन बनाएका थिए भने वाटले १७६९ मा यसलाई सुधार गरेका थिए।
- टेलिभिजनको आविष्कारमा फिलो फार्न्सवर्थ र जे.एल. बेयर्ड दुवैको योगदान छ, एकजनाको मात्र नाम सम्झनु अपूर्ण हुन सक्छ।
- कम्प्युटरको सन्दर्भमा एनालिटिकल इन्जिन (१८३७) र प्रोग्रामेबल कम्प्युटर (१९४१) बीचको भिन्नतामा नझुक्किनुहोस्।
FAQ
Q1: बिफरको खोप कसले र कहिले पत्ता लगाएका हुन्? बिफरको खोप एडवर्ड जेनरले सन् १७९६ मा पत्ता लगाएका हुन्।
Q2: डायनामाइटको आविष्कार कसले गरेका हुन्? डायनामाइटको आविष्कार अल्फ्रेड नोबेलले सन् १८६७ मा गरेका हुन्।
Q3: एक्स-रे को आविष्कारक को हुन्? एक्स-रे को आविष्कार विल्हेम कोनराड रोन्टजेनले सन् १८९५ मा गरेका हुन्।
Q4: डीएनए (DNA) को संरचना कसले पत्ता लगाएका हुन्? डीएनएको संरचना वाटसन, क्रिक र फ्र्याङ्कलिनले सन् १९५३ मा पत्ता लगाएका हुन्।
तपाईंको लोकसेवा तयारीलाई अझ प्रभावकारी बनाउन हाम्रो एप डाउनलोड गर्नुहोस्: /links