# प्रविधि र सामाजिक सञ्जालका आविष्कारकहरूको सूची - Loksewa Guide

लोक सेवा आयोग र शिक्षक सेवा आयोगको तयारीका लागि विभिन्न प्रविधि र सामाजिक सञ्जालका आविष्कारक तथा संस्थापकहरूको विस्तृत विवरण र महत्वपूर्ण जानकारी यहाँ पाउनुहोस्।

Canonical: https://gyanudaan.com/blog/table-of-inventors-and-founders-of-various-technologies-and-social-networks/
Language: ne
Author: GyanUdaan Team
Published: 2026-02-27T00:00:00.000Z
Updated: 2026-02-27T00:00:00.000Z

## Introduction

प्रविधिको विकासले वर्तमान विश्वलाई एउटा सानो गाउँमा परिणत गरिदिएको छ र यसका आविष्कारकहरूको बारेमा लोक सेवा परीक्षामा बारम्बार प्रश्न सोधिने गरिन्छ। यस लेखमा हामीले दैनिक जीवनमा प्रयोग हुने प्रमुख प्रविधि र सामाजिक सञ्जालका संस्थापकहरू, उनीहरूको देश र सुरुवात भएको वर्षको विस्तृत तालिका प्रस्तुत गरेका छौं।

## प्रविधि र सामाजिक सञ्जालका आविष्कारकहरूको विवरण

लोक सेवा (Loksewa) र शिक्षक सेवा (TSC) को सामान्य ज्ञान (GK) खण्डका लागि तल दिइएको जानकारी अत्यन्तै महत्वपूर्ण छ। यहाँ विश्वका चर्चित प्रविधि र तिनका सुरुवातकर्ताहरूको सूची दिइएको छ:

- **QR Code (क्युआर कोड):** यसको आविष्कार सन् १९९४ मा जापानका मासाहिरो हारा (Masahiro Hara) ले गरेका हुन्।
- **Email (इमेल):** सन् १९७१ मा अमेरिकाका रे टमलिनसन (Ray Tomlinson) ले इमेलको विकास गरेका थिए।
- **Facebook (फेसबुक):** सन् २००४ मा मार्क जुकरबर्ग (Mark Zuckerberg) ले अमेरिकाबाट यसको सुरुवात गरेका हुन्।
- **Internet (इन्टरनेट):** भिन्ट सर्फ र बब काह्न (Vint Cerf & Bob Kahn) ले सन् १९८३ मा अमेरिकामा यसको जग बसालेका थिए।
- **WWW (World Wide Web):** सन् १९८९ मा स्विट्जरल्याण्डमा टिम बर्नर्स ली (Tim Berners-Lee) ले यसको आविष्कार गरेका हुन्।
- **Mobile Phone (मोबाइल फोन):** सन् १९७३ मा अमेरिकाका मार्टिन कुपर (Martin Cooper) ले पहिलो पटक मोबाइल फोनको विकास गरे।
- **YouTube (युट्युब):** चाड हर्ली, स्टिभ चेन र जाभेद करिमले सन् २००५ मा अमेरिकामा यसको स्थापना गरेका थिए।
- **Twitter (X):** ज्याक डोर्सी, नोआ ग्लास, बिज स्टोन र इभान विलियम्सले सन् २००६ मा अमेरिकामा यसको सुरुवात गरे।
- **WhatsApp (ह्वाट्सएप):** सन् २००९ मा जान कोउम र ब्रायन एक्टनले अमेरिकामा यसलाई सार्वजनिक गरेका थिए।
- **Instagram (इन्स्टाग्राम):** केभिन सिस्ट्रोम र माइक क्रिगरले सन् २०१० मा अमेरिकामा यसको स्थापना गरे।
- **Google (गुगल):** ल्यारी पेज र सर्गेई ब्रिनले सन् १९९८ मा अमेरिकामा गुगलको सुरुवात गरेका थिए।
- **TikTok (टिकटक):** सन् २०१६ मा चीनका झाङ यिमिङ (Zhang Yiming) ले यसको विकास गरेका हुन्।

## Key Takeaways

- अधिकांश प्रविधि र सामाजिक सञ्जालहरूको सुरुवात संयुक्त राज्य अमेरिकाबाट भएको देखिन्छ।
- जापानले क्युआर कोड र चीनले टिकटक जस्ता लोकप्रिय प्रविधिहरू विश्वलाई दिएका छन्।
- यी आविष्कारहरूले सञ्चार (Internet, Mobile), सूचना प्रविधि (Email, WWW, Google) र सामाजिक सञ्चार (Facebook, TikTok) को क्षेत्रमा क्रान्ति ल्याएका छन्।
- लोक सेवा परीक्षाको दृष्टिकोणले आविष्कारकको नाम, देश र वर्ष सम्झनु आवश्यक छ।

## Common Mistakes

- **देशको नाममा झुक्किने:** धेरैले सबै प्रविधि अमेरिकाकै हुन् भन्ने ठान्छन्, तर WWW स्विट्जरल्याण्ड र QR Code जापानमा बनेको हो भन्ने बिर्सनु हुँदैन।
- **आविष्कारकको नाम साटफेर हुनु:** विशेषगरी सामाजिक सञ्जालका संस्थापकहरू धेरै हुने भएकाले मुख्य व्यक्तिको नाममा ध्यान दिनुपर्छ।
- **स्थापना वर्ष:** कतिपय अवस्थामा प्रविधि बनेको वर्ष र सार्वजनिक भएको वर्ष फरक हुन सक्छ, त्यसैले आधिकारिक तथ्याङ्क मात्र अध्ययन गर्नुहोस्।

## FAQ

**प्रश्न १: क्युआर कोड (QR Code) को आविष्कार कुन देशमा भएको हो?**
उत्तर: क्युआर कोडको आविष्कार सन् १९९४ मा जापानमा भएको हो।

**प्रश्न २: फेसबुकका संस्थापक को हुन् र यसको सुरुवात कहिले भयो?**
उत्तर: फेसबुकका संस्थापक मार्क जुकरबर्ग हुन् र यसको सुरुवात सन् २००४ मा भएको हो।

**प्रश्न ३: टिकटक (TikTok) कुन देशको कम्पनीले विकास गरेको हो?**
उत्तर: टिकटक चीनका झाङ यिमिङले सन् २०१६ मा विकास गरेका हुन्।

**प्रश्न ४: इन्टरनेटका पिता भनेर कसलाई चिनिन्छ?**
उत्तर: इन्टरनेटको विकासमा मुख्य भूमिका खेल्ने भिन्ट सर्फ र बब काह्नलाई इन्टरनेटका पिताका रूपमा चिनिन्छ।

यस तालिकाले तपाइँको लोक सेवा तयारीलाई थप मजबुत बनाउनेछ भन्ने विश्वास छ। प्रविधिसँग सम्बन्धित यस्ता तथ्यहरू समसामयिक विषयवस्तुमा पनि सोधिने हुनाले यसलाई नियमित रूपमा दोहोर्याउनुहोला।

[Editorial policy](https://gyanudaan.com/editorial-policy/)